Cùng với các nước châu Á, châu Phi đang ghi dấu ấn với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế và theo các chuyên gia dự đoán trong 5 năm tới, châu Phi sẽ trở thành khu vực tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế cũng dẫn tới sự bùng nổ của quá trình đô thị hóa tại châu Phi. Cũng như Việt Nam, các nước châu Phi đang gặp phải những vấn đề chung như sự thiếu phối hợp giữa các bộ, ban, ngành và các chính sách thúc đẩy của Chính phủ trong việc triển khai dự án, hạ tầng thiếu và yếu không đủ đáp ứng cho sự phát triển của đô thị hiện đại...

Nhằm mục đích tìm hiểu, học tập kinh nghiệm quản lý, quy hoạch và phát triển đô thị, đại biểu từ 4 nước châu Phi là Senegal, Ghanna, Coote dVoire, Mali đã tới Việt Nam. Trong khuôn khổ chuyến thăm quan và làm việc, sáng 15/02 đoàn đã tới tham dự hội thảo “Việt Nam - châu Phi về phát triển đô thị” do Bộ Xây dựng phối hợp cùng Jaica tổ chức tại Hà Nội.
Bà Marie NDAW - Giám đốc kỹ thuật (Cục Phát triển Đô thị, Bộ Xây dựng) cho biết: “Hiện nay ở châu Phi đang gia tăng một khối lượng lớn dân cư tại các đô thị nhưng Chính phủ chưa áp dụng các đồ án quy hoạch và các quy định về đô thị nên gây ra những hậu quả đối với việc tổ chức không gian, mất cân đối trong việc phát triển trong và ngoài vùng, sự chia cắt mạng lưới đô thị, thiếu nhà ở và các cơ sở hạ tầng xã hội cơ bản, các vấn đề về giao thông, môi trường, lũ lụt và an ninh xã hội...”. Sự thiếu ổn định về thể chế ở châu Phi đã ảnh hưởng tới hiệu quả của các chính sách phát triển đô thị và các đối tác đã phát triển trong khuôn khổ hợp tác song phương và đa phương như tại Senegal, chỉ trong năm 2011, Bộ Phát triển Đô thị đã thay đổi 5 lần về cơ cấu tổ chức và cơ quan quản lý hay như phát triển kinh tế tập thể và hạ tầng cơ sở chưa tương xứng với mạng lưới và nhu cầu của người dân đô thị.
Tại Việt Nam, thập niên 60 - 70 (thế kỷ XX) nhà ở được bao cấp, chiến lược phát triển đô thị chủ yếu tập trung xây dựng các chung cư thấp tầng. Nhưng từ thập niên 70 - 80 (thế kỷ XX) đến nay, Nhà nước và nhân dân cùng làm, đồng thời Chính phủ cũng ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật làm cơ sở quản lý quy hoạch và phát triển đô thị. Theo TS.KTS Trần Thị Lan Anh - Trưởng phòng Quản lý phát triển đô thị (Cục Phát triển Đô thị, Bộ Xây dựng), Chính phủ Việt Nam đã có những điều chỉnh, đường lối mới trong định hướng như điều chỉnh định hướng phát triển hệ thống đô thị Việt Nam đến 2025, tầm nhìn 2050 theo mô hình, mạng lưới, chuỗi, dải và chùm đô thị. Cũng như các nước châu Phi, Việt Nam cũng đang đối mặt với các vấn đề của đô thị hóa như sự phát triển nhanh, thiếu kiểm soát trên diện rộng; tỷ lệ phủ kín quy hoạch chi tiết tại các đô thị còn thấp; mất cân đối trong khả năng đáp ứng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nhà ở… TS.KTS Trần Thị Lan Anh đã chia sẻ một vài kinh nghiệm quản lý Nhà nước về phát triển đô thị: “Đô thị hóa là quy luật phát triển tất yếu của nhân loại. Công tác quy hoạch phải đi trước một bước để định hướng và đảm bảo tính đồng bộ. Trong đó, đặt trọng tâm triển khai sau đồ án quy hoạch chung là quy hoạch chuyên ngành, phân khu và chi tiết. Tạo dựng nguồn lực phát triển đô thị từ chính nội lực của đô thị, huy động sự tham gia của các thành phần kinh tế, xã hội hóa đầu tư phát triển đô thị. Phát huy sáng kiến, vai trò làm chủ của cộng đồng, các bên liên quan người dân đô thị… Chúng tôi mong muốn quan hệ Việt Nam - châu Phi sẽ bước vào giai đoạn hợp tác mới bền chặt và các đô thị của chúng ta sẽ cùng hợp tác phát triển”. Ông Nguyễn Trúc Anh - Giám đốc trung tâm Kiến trúc và Quy hoạch Hà Nội, Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đô thị và Nông thôn Việt Nam (VIAP) đã mang đến dự án Quy hoạch phát triển Thủ đô Hà Nội theo hướng bền vững với những điểm nhấn như vành đai xanh sông Nhuệ, bản đồ phân vùng kiểm soát không gian… Việt Nam đã học tập từ hiệu quả thành công tại nhiều nước trên thế giới để giới thiệu tới đại biểu các nước châu Phi. Trưởng đoàn - ông Samba DIOUF - Cố vấn kỹ thuật, Bộ Đô thị hóa và Vệ sinh môi trường Senegal phấn khởi chia sẻ: “Senegal nằm ở phía nam Sahara, quá trình phát triển ở Senegal và châu Phi đều chịu tác động nhiều của quá trình đô thị hóa nhanh, mạnh. Chúng tôi đang gặp phải những vấn đề khó khăn chủ yếu về quản lý, không gian đô thị, quy hoạch, nâng cấp hạ tầng và tìm nguồn nhân lực để cải thiện hạ tầng đô thị. Việt Nam - châu Phi có văn hóa, tập quán, điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau nên chúng tôi không thể nào mang nguyên những kinh nghiệm của Việt Nam áp dụng cho châu Phi. Đến đất nước các bạn, chúng tôi rất mong muốn học hỏi và chắt lọc những bài học phù hợp, kinh nghiệm hữu ích và có những sáng kiến, giải pháp áp dụng cho đất nước, khu vực của chúng tôi để phát triển và quản lý đô thị tốt hơn, nâng cao chất lượng đô thị và đời sống của người dân đô thị. Đồng thời tăng cường hợp tác vì Việt Nam là đất nước mà chúng tôi vô cùng ngưỡng mộ khi bước ra từ một quá khứ hào hùng trong chiến tranh và phát triển ngày càng hiện đại”.
Theo BaoXaydung.com.vn |